Chandrashekars: 1 revision imported

2026-03-02T10:10:58Z

1 revision imported

← Older revision	Revision as of 10:10, 2 March 2026
(No difference)

BS>ImportBot: Initial import

2026-03-01T00:00:00Z

Initial import

New page

== वैशेषिकाधिकरणम् ==

<section begin="BS_C02_S03_V11_I01" />
<div class="bs-leading-bhashya">परमाण्वारम्भवादमपाकरोति –</div>
<section end="BS_C02_S03_V11_I01" />

<section begin="BS_C02_S02_V11" />
'''ॐ महद्दीर्घवद्वा ह्रस्वपरिमण्डलाभ्याम् ॐ ॥ 11-184 ॥'''
<section end="BS_C02_S02_V11" />

<section begin="BS_C02_S02_V11_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">महत्त्वाद्दीर्घत्वाच्च यथा कार्यमुत्पद्यते, एवं ह्रस्वत्वाद् पारिमण्डल्याच्चोत्पद्येत । वाशब्दादन्यथैतयोरपि न स्यात्, विशेषकारणाभावात् ॥ 11 ॥</div>
<section end="BS_C02_S02_V11_B1" />

<section begin="BS_C02_S02_V12" />
'''ॐ उभयथाऽपि न कर्मातस्तदभावः ॐ ॥ 12-185 ॥'''
<section end="BS_C02_S02_V12" />

<section begin="BS_C02_S02_V12_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">ईश्वरेच्छाया नित्यत्वे तद्भावेऽपि परमाणुकर्माभावान्नेदानीमपि स्यात् । अनित्यत्वे तत्कारणाभावात् । अतः परमाणुचेष्टाभावात् तत्कार्याभावः । वैदिकेश्वरस्य तु वेदेनैव सर्वशक्तित्वोक्तेः सर्वमुपपद्यते । स्वत एव काले विशेषाङ्गीकृतेश्च ॥ 12 ॥</div>
<section end="BS_C02_S02_V12_B1" />

<section begin="BS_C02_S02_V13" />
'''ॐ समवायाभ्युपगमाच्च साम्यादनवस्थितेः ॐ ॥ 13-186 ॥'''
<section end="BS_C02_S02_V13" />

<section begin="BS_C02_S02_V13_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">कार्यकारणादीनां समवायसम्बन्दाङ्गीकारात् तस्य च भिन्नत्वसाम्यात् समवायान्तरापेक्षायामनवस्थितिः। न च तत्प्रमाणम् । प्रथमसम्बन्धा सिद्धैव च तदसिद्धिः । स्वनिर्वाहकत्वे समवाय एव न स्यात् ॥ 13 ॥</div>
<section end="BS_C02_S02_V13_B1" />

<section begin="BS_C02_S02_V14" />
'''ॐ नित्यमेव च भावात् ॐ ॥ 14-187 ॥'''
<section end="BS_C02_S02_V14" />

<section begin="BS_C02_S02_V14_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">नित्यत्वाच्च परमाणूनां समवायस्य च तस्यैव जनित्वाङ्गीकारान्नित्यमेव कार्यं स्यात् । अन्यथा न कदाचित् ॥ 14 ॥</div>
<section end="BS_C02_S02_V14_B1" />

<section begin="BS_C02_S02_V15" />
'''ॐ रूपादिमत्त्वाच्चविपर्ययो दर्शनात् ॐ ॥ 15-188 ॥'''
<section end="BS_C02_S02_V15" />

<section begin="BS_C02_S02_V15_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">रूपादिमत्त्वाच्च परमाणूनामनित्यत्वम् । तथा दृष्टत्वाल्लोके ॥ 15 ॥</div>
<section end="BS_C02_S02_V15_B1" />

<section begin="BS_C02_S02_V16" />
'''ॐ उभयथा च दोषात् ॐ ॥ 16-189 ॥'''
<section end="BS_C02_S02_V16" />

<section begin="BS_C02_S02_V16_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">नित्यत्वे परमाणूनां तद्वत् सर्वनित्यत्वं स्यात् । विशेषप्रमाणाभावात् अनित्यत्वे कारणाभावात् तदुत्पत्त्यभावः ॥ 16 ॥</div>
<section end="BS_C02_S02_V16_B1" />

<section begin="BS_C02_S02_V17" />
'''ॐ अपरिग्रहाच्चात्यन्तमनपेक्षा ॐ ॥ 17-190 ॥'''
<section end="BS_C02_S02_V17" />

<section begin="BS_C02_S02_V17_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">सकलश्रुतिस्मृत्यपरिगृहीतत्वाच्चातिशयेनानपेक्षता ।</div>
<section end="BS_C02_S02_V17_B1" />

<section begin="BS_C02_S02_V17_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">‘आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थकम्’ इति मोक्षधर्मे ॥ 17 ॥</div>
<section end="BS_C02_S02_V17_B2" />

ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S02/A017 - Revision history

Chandrashekars: 1 revision imported

BS>ImportBot: Initial import