Chandrashekars: 1 revision imported

2026-03-02T10:10:57Z

1 revision imported

← Older revision	Revision as of 10:10, 2 March 2026
(No difference)

BS>ImportBot: Initial import

2026-03-01T00:00:00Z

Initial import

New page

== द्युभ्वाधिकरणम् ==

<section begin="BS_C01_S03_V01_I01" />
<div class="bs-leading-bhashya">तत्र चान्यत्र च प्रसिद्धानां शब्दानां विष्णौ समन्वयं प्रायेणास्मिन् पादे दर्शयति ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V01_I01" />

<section begin="BS_C01_S03_V01" />
'''ॐ द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ॐ ॥ 01-64 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V01" />

<section begin="BS_C01_S03_V01_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘तमेवैकं जानथ आत्मानम्’इत्यात्मशब्दात् द्युभ्वाद्याश्रयो विष्णुरेव ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V01_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V01_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">‘आत्मब्रह्मादयः शब्दास्तमृते विष्णुमव्ययम् ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V01_B2" />

<section begin="BS_C01_S03_V01_B3" />
<div class="bs-bhashya-text">न सम्भवन्ति यस्मात् तैर्नैवाप्तागुणपूर्णता’ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 1 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V01_B3" />

<section begin="BS_C01_S03_V02" />
'''ॐ मुक्तोपसृप्यव्यपदेशात् ॐ ॥ 02-65 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V02" />

<section begin="BS_C01_S03_V02_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘अमृतस्यैष सेतुः’ इति ‘ब्रह्मविदाप्नोति परम्’,‘नारायणं महाज्ञेयं विश्वात्मानं परायणम्’ ,‘मुक्तानां परमा गतिः’ ‘एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्क्रामति’ इत्यादिना तस्यैव मुक्तप्राप्यत्वव्यपदेशात् ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V02_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V02_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">‘बहुनाऽत्र किमुक्तेन यावच्छ्वेतं न गच्छति ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V02_B2" />

<section begin="BS_C01_S03_V02_B3" />
<div class="bs-bhashya-text">योगी तावन्न मुक्तः स्यादेष शास्त्रनिर्णयः’॥ इत्यादित्यपुराणे ॥ 2 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V02_B3" />

<section begin="BS_C01_S03_V03" />
'''ॐ नानुमानमतच्छब्दात् ॐ ॥ 03-66 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V03" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">नानुमानात्मकागमपरिकल्पितरुद्रोऽत्र वाच्यः । भस्मधरोग्रत्वादितच्छब्दाभावात् ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B2" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Brahmanda|‘सोऽन्तकः स रुद्रः स प्राणभृत् स प्राणनायकः स ईशो यो हरिर्योऽनन्तो यो विष्णुर्यः परः परोवरीयान्’<br/>इत्यादिना प्राणग्रन्थिरुद्रत्वादेर्विष्णोरेवोक्तत्वात् ।]]</blockquote>ब्रह्माण्डे च</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B2" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B4" />
<div class="bs-bhashya-text">‘रुजं द्रावयते यस्माद्रुद्रस्तस्माज्जनार्दनः ।

ईशानादेव चेशानो महैदेवो महत्त्वतः ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B4" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B6" />
<div class="bs-bhashya-text">पिबन्ति ये नरा नाकं मुक्ताः संसारसागरात् ।

तदाधारो यतो विष्णुः पिनाकीति ततः स्मृतः॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B6" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B8" />
<div class="bs-bhashya-text">शिवः सुखात्मकत्वेन शर्वः शंरोधनाद्धरिः ।

कृत्यात्मकमिदं देहं यतो वस्ते प्रवर्तयन् ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B8" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B10" />
<div class="bs-bhashya-text">कृत्तिवासास्ततो देवो विरिञ्चश्च विरेचनात् ।

बृंहणाद्ब्रह्मनामाऽसावैश्वर्यादिन्द्र उच्यते ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B10" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B12" />
<div class="bs-bhashya-text">एवं नानाविधैः शब्दैरेक एव त्रिविक्रमः ।

वेदेषु सपुराणेषु गीयते पुरुषोत्तमः’ इति ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B12" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B14" />
<div class="bs-bhashya-text">वामने च –</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B14" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B15" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Skanda|‘न तु नारायणादीनां नाम्नामन्यत्र सम्भवः । <br/> अन्यनाम्नां गतिर्विष्णुरेक एव प्रकीर्तितः’]]</blockquote> इति ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B15" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B17" />
<div class="bs-bhashya-text">स्कान्दे च –</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B17" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B18" />
<div class="bs-bhashya-text">‘ऋते नारायणादीनि नामानि पुरुषोत्तमः ।

प्रादादन्यत्र भगवान् राजेवर्ते स्वकं पुरम्’इति</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B18" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B20" />
<div class="bs-bhashya-text">‘चतुर्मुखः शतानन्दो ब्रह्मणः पद्मभूरिति ।

उग्रो भस्मधरो नग्नः कपालीति शिवस्य च ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B20" />

<section begin="BS_C01_S03_V03_B22" />
<div class="bs-bhashya-text">विशेषनामानि ददौ स्वकीयान्यपि केशवः’इति च ब्राह्मे ॥ 3 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V03_B22" />

<section begin="BS_C01_S03_V04" />
'''ॐ प्राणभृच्च ॐ ॥ 04-67 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V04" />

<section begin="BS_C01_S03_V04_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">एतैरेव हेतुभिर्न जीवो वायुश्च । ‘अजायमानो बहुधा विजायत’ इति तस्यैव बहुधा जन्मोक्तेः ॥ 04॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V04_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V05" />
'''ॐ भेदव्यपदेशात् ॐ ॥ 05-68 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V05" />

<section begin="BS_C01_S03_V05_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">न चैक्यं वाच्यम् । ‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानम्’ इति भेदव्यपदेशात् ॥ 05 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V05_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V06" />
'''ॐ प्रकरणात् ॐ ॥ 06-69 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V06" />

<section begin="BS_C01_S03_V06_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘द्वे विद्ये वेदितव्ये’ इति तस्य ह्येतत् प्रकरणम् ॥ 06 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V06_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V07" />
'''ॐ स्थित्यदनाभ्यां च ॐ ॥ 07-70 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V07" />

<section begin="BS_C01_S03_V07_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘द्वासुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।

तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्त्यनश्ननन्यो अभिचाकशीति’

इति ईशजीवयोः स्धित्यदनोक्तेः ॥ 07 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V07_B1" />

ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C01/S03/A019 - Revision history

Chandrashekars: 1 revision imported

BS>ImportBot: Initial import